8 sự thay đổi lớn về UX trong năm 2015


Một năm 2014 trôi qua với khá nhiều sự kiện lớn đã thay đổi phần nào bộ mặt của ngành công nghệ, từ sự kiện ra mắt của Apple Watch tạo đà cho sự bùng nổ thời kỳ đầu của smartwatch, làn sóng trỗi dậy của hệ thống smarthouse cho đến Material Design của Google nâng Flat Design lên một bước tiến mới.

» Quy trình thiết kế website
» 15 lời khuyên cho một web thương mại điện tử thân thiện với người dùng
» 5 mẹo nhỏ giúp thiết kế web bán hàng tốt hơn

 Trong năm tới 2015, chúng ta sẽ được chứng kiến thiết kế trải nghiệm thâm nhập sâu hơn vào sản phẩm, tổ chức và toàn bộ những hoạt động của người dùng xung quanh sản phẩm. Trải nghiệm sẽ là yếu tố quyết định kẻ thắng người thua.

1. Sự phát triển của “Trải nghiệm vội vàng” (Slippy UX)

Trước đây, trải nghiệm của sản phẩm phải thu hút sự chú ý của người dùng và gắn kết với họ, khiến người dùng phải luôn quay lại sản phẩm. Nhớ lại những ngày đầu năm 2014, Flappy Bird nổi lên với một trải nghiệm có khả năng gây nghiện cao. Khả năng thu hút người chơi và khiến họ phát cuồng vì chú chim mặt ngu béo ị cùng những ống nước theo phong cách Mario đã mang về thu nhập chục ngàn đô la quảng cáo mỗi ngày cho Nguyễn Hà Đông.

flappy_bird_ux

Tuy nhiên, chính Đông cũng đã nói rằng anh gỡ bỏ trò chơi xuống vì nó quá gây nghiện. Một ứng dụng, trò chơi được xây dựng không phải để bòn rút thời gian và tiền bạc của người dùng mà phải thật sự có ích cho họ, kể cả trên phương diện giải trí.

Jake Zukowski, Assistant Creative Director tại Frog Design, giải thích lý do cho sự ra đời của ý niệm về “Slippy” UX khi ông thiết kế giao diện cho màn hình điều khiển trong ô tô. Trong trường hợp này, UX nằm ở ranh giới vô cùng nguy hiểm giữa sự sống và cái chết, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến tài xế và hành khách thiệt mạng. UX của ứng dụng tạo ra phải hiệu quả, cung cấp đủ thông tin nhưng cũng phải đủ đơn giản và vô hình để không làm xao lãng tài xế. Ứng dụng phải được tối giản tối đa, người dùng chỉ cần liếc qua cũng nắm được những thông tin quan trọng.

moto_360_ui

Không chỉ là ứng dụng trong ô tô, sự phát triển những công nghệ mới về phần cứng cũng mở đường cho sự phát triển của xu hướng Slippy UX. Smartwatch, smarthouse cần Slippy UX. Nếu một thiết bị gắn liền với cơ thể như smartwatch, hay mở rộng ra là các thiết bị wearable, chắc chắn bạn sẽ không muốn thiết bị cứ vài phút lại rung lên bần bật chỉ vì một thông tin chẳng mấy quan trọng. Hệ thống smarthouse cũng tương tự. Các thiết bị và ứng dụng phải làm việc gần như tự động.

Tuy vậy, đối với ứng dụng trên nền web và mobile, có lẽ xu hướng này hầu như vẫn chưa thể được áp dụng triệt để.

2. Cuộc đua trải nghiệm khách hàng và người dùng

Tiêu chuẩn UX đang ngày càng tăng lên đáng kể. Giờ đây, để tìm được một UX tồi không đơn giản chút nào. Trải nghiệm khách hàng và người dùng đang dần được cải thiện trên mặt bằng chung. Điều này có nghĩa là UX chỉ dừng lại ở mức tốt thì chưa đủ. Ứng dụng của bạn phải cạnh tranh với hàng ngàn sản phẩm khác tương tự với chất lượng không hề thua kém nhau. Muốn thành công, bạn buộc phải nâng UX lên mức tuyệt vời.

Chúng ta vẫn thường lầm tưởng UX là Usability. Một sản phẩm dùng được nghĩa là nó có khả năng dẫn dắt người dùng hoàn thành một tác vụ, mục tiêu cụ thể. Tuy nhiên, bạn không thể dừng lại ở tính Usability, trải nghiệm của người dùng phải được gắn kết cả về mặt cảm xúc. Có thể có một chút nói quá, nhưng nếu bạn thiết kế một cánh cửa, bạn không chỉ thiết kế để cánh cửa có thể mở và đóng, bạn còn muốn người dùng mở cửa với một cảm xúc thích thú, nhiệt tình, hăng say. Nói tóm lại, tính Delighting của sản phẩm là vấn đề mà UX Designer phải nghiên cứu và tập trung xây dựng.

emotion

Trong năm 2015, cuộc đua UX sẽ tăng tốc. Khởi đầu từ những tương tác, chuyển động phức tạp hơn của những thành phần trong UI.

Tuy nhiên, để đi từ gốc rễ của vấn đề, research sẽ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết khi mà nhờ đó bạn có thể hiểu được những góc nhìn, tư tưởng sâu nhất của người dùng. Dĩ nhiên, bạn cần một chiến lược research đúng đắn. Có lẽ bạn đang thắc mắc cụ thể là chiến lược gì, đừng lo, UXD sẽ gửi đến bạn một cuốn sách bài bản và dễ ứng dụng về research trong bài viết sắp tới.

3. Sự liên kết chặt chẽ giữa trải nghiệm Digital và Physical

Ranh giới giữa 2 thế giới thực và ảo đang dần mờ đi. Để liên kết 2 thái cực này với nhau, UX Designer phải quan tâm nhiều hơn đến hoàn cảnh sử dụng.

Chúng ta mong đợi một hoạt động, trải nghiệm thực tế phải đi kèm với một ứng dụng. Ý tưởng này không mới, hẳn là bạn có thể thấy những ứng dụng đi kèm với hoạt động thể thao, vui chơi, ăn uống, kiểm soát chi tiêu,… đã tạo ra được những liên kết đầu tiên. Mở rộng ra, những dịch vụ offline cần hòa trộn tốt hơn với những trải nghiệm digital.

Điều này có nghĩa là bạn không thể chỉ thuê một agency, độc lập thiết kế ứng dụng, trang web. Lấy ví dụ như việc đi mua sắm quần áo, tôi luôn dạo một vòng trên Internet, những trang web bán quần áo online và cả trang web của những cửa hàng offline để tham khảo. Tôi tìm thấy rất nhiều mẫu quần áo ưng ý, nhưng khi đến cửa hàng thì rất khó tìm được những mẩu hàng mà tôi đã thấy. Hoàn toàn không hề có sự liên kết giữa trang web và cửa hàng, ngoại trừ một địa chỉ và số điện thoại. Nói tóm lại, người thiết kế chắc chắn không bao giờ tính đến hoàn cảnh sử dụng của trang web cũng như những trải nghiệm vượt ra khỏi diện tích màn hình laptop, điện thoại.

cua hang quan ao

Trải nghiệm là toàn bộ những gì mà người dùng trải qua khi thực hiện một tác vụ. Một UX tuyệt vời là khi bạn quan tâm đến toàn bộ hoàn cảnh mà người dùng sử dụng sản phẩm.

4. Card Design

Thiết kế dựa trên những thẻ thông tin sẽ được ưa chuộng nhiều hơn trong năm 2015. Xu hướng này phản ánh tầm quan trọng của thiết bị mobile cũng như nhu cầu của người dùng đối với những cụmthông tin ngắn gọn, súc tích. Bên cạnh đó, guideline thiết kế của smartwatch cũng đã tối ưu hóa thiết kế cho thẻ thông tin.

card_design

Card được sử dụng rộng rải trong các mạng xã hội như Facebook, Twitter, Pinterest hay kể cả những trang thương mại điện tử và trang tin. Trong năm tới, card sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc tùy biến theo hoàn cảnh sử dụng của người dùng như thiết bị, địa điểm, thời gian.

5. User Experience và Business strategy

UX dần có nhiều ảnh hưởng đến những quyết định thuộc tầm chiến lược. Đó là những chiến lược lấy việc phát triển sản phẩm làm trung tâm của cách tân và đổi mới.

Tuy vậy, ở Việt Nam, UX vẫn chưa thể đóng vai trò to lớn trong mỗi tổ chức. 1 2 năm gần đây các công ty tuyển một số UX/UI Designer, nhưng bản mô tả công việc hầu như chỉ liệt kê các công việc thuộc về UI, cụ thể là chỉ thiết kế lại sản phẩm cho đẹp hơn, tóm lại là những nhiệm vụ bề nổi. Điều này cũng hoàn toàn dễ hiểu vì UX vẫn còn là một khái niệm mới, các công ty chỉ biết là cần thiết chứ không thật sự hiểu rõ UX là gì cũng như vai trò của UX trong phát triển sản phẩm, thậm chí đặt UX Designer vào vị trí nào cũng vẫn còn khá khó khăn.

Xu hướng chung cho UX Designer ở Việt Nam vẫn là cố gắng học hỏi và chủ động áp dụng UX trong công việc thiết kế.

6. Trải nghiệm riêng trên từng thiết bị

Responsive design tập trung vào những trải nghiệm đồng nhất trên những thiết bị khác nhau. Thông thường Designer sẽ bắt đầu từ mobile và phát triển thêm các thành phần trên UI trên màn hình tablet, desktop. Nhìn chung những trải nghiệm này hầu như không khác gì nhau ngoại trừ bố cục sắp xếp của UI. Đó là thời kỳ đầu của responsive: UI responsive.

Trong năm tới 2015, responsive sẽ phải chuyển sang UX. Điều này có nghĩa là những trải nghiệm trên các thiết bị khác nhau mặc dù sẽ thống nhất nhưng sẽ có những đặc điểm phù hợp hơn với hoàn cảnh sử dụng thiết bị.

Tính đến thời điểm này, chúng ta đã có 3 loại thiết bị chính: desktop, smartphone, smartwatch. Hiển nhiên, hoàn cảnh sử dụng của 3 loại thiết bị này cũng khác xa nhau.

desktop_smartphone_smartwatch

Về tổng quan, desktop phù hợp để tạo những nội dung phức tạp cũng như mang khả năng tập trung của người dùng, khả năng đa nhiệm cao nhất.

Tiếp đến, smartphone thích hợp những tương tác gọn nhẹ hơn, khả năng tập trung và đa nhiệm ít hơn desktop, tuy nhiên khả năng tiếp cận thông tin về thời gian, địa điểm tốt hơn.

Sau cùng, smartwatch gắn liền với cơ thể người dùng, tận dụng tối đa hoàn cảnh sử dụng để mang đến những thông tin quan trọng với những tương tác chạm, vuốt đơn giản nhất.

Responsive không còn là mobile-first. Mỗi loại thiết bị chỉ có khả năng đảm nhiệm tốt những mặt khác nhau của một trải nghiệm chứ không phải những bản thu nhỏ hay phóng to của giao diện.

Lấy ví dụ như một ứng dụng track hoạt động thể thao, trên desktop bạn có thể tập trung vào tính năng quản lý, xử lý thông tin, lên lịch tập. Trên smartphone có thể là ứng dụng track hoạt động trực tiếp hay để chỉnh sửa nhanh lịch tập. Smartwatch là công cụ giúp người dùng kiểm soát những thông tin về nhịp tim, tốc độ,… trong quá trình tập luyện.

7. Material Design

Nguyên tắc ở đây là xây dựng không gian có chiều sâu cho những lớp flat design. Nói ngắn gọn,Material Design là những layer Flat design xếp chồng lên nhau dưới màn hình và được gắn những tương tác, chuyển động mô phỏng thế giới thực.

layer_material_design

8. Bảo mật và quyền riêng tư

Gần đây cộng đồng có dịp chứng kiến sự ra đời của Sailfish OS, một hệ điều hành mới dành cho tablet được phát triển bởi cộng đồng. Hiện nay Sailfish được tích hợp vào dòng tablet Jolla cũng do chính cộng đồng phát triển cũng như các thiết bị smartphone khác như Nexus 4, Nokia N9. Sailfish ra đời vì một mục tiêu tối ưu hóa quyền riêng tư của người dùng.

sailfish_os_ui

Jolla Sailfish cam kết không bán hay chia sẻ dữ liệu của người dùng. Đồng thời, sẽ không có các bên thứ ba tiếp cận hoạt động của người dùng trên các thiết bị sử dụng Sailfish. Đặc biệt, cộng đồng đằng sau Sailfish sẽ không ngừng cải thiện quyền riêng tư của người dùng.

Người dùng ngày càng lo ngại về vấn đề quyền riêng tư khi mà ngày càng nhiều thiết bị can thiệp sâu vào những thông tin cá nhân như tài khoản mạng xã hội, tài khoản ngân hàng, thông tin về địa điểm và thậm chí cả hành vi lối sống. Nhiều câu hỏi được dấy lên về độ an toàn và bảo mật thông tin. Đây là một thử thách và sẽ luôn là một thử thách bởi sự phát triển của công nghệ đồng nghĩa với sự thâm nhập ngày càng sâu của công nghệ vào cuộc sống và thông tin cá nhân của người dùng.

Theo uxd.vn

» Thiết kế Website bán hàng - Nền móng của thương mại điện tử

Có thể bạn quan tâm
05/03/2015
1738